Elma Ağacı Bakımı: Ankara'ya Uygun Çeşitler ve Sulama
Elma Ankara'yı Sever
Elma, Ankara'nın karasal iklimine en iyi uyum sağlayan meyve türlerinin başında gelir. Kış dinlenmesi için 1000-1500 saat soğuklama ister ve Ankara kışı bunu fazlasıyla karşılar; -25 dereceye kadar dayanan odunu sayesinde bizim sert kışlar ona vız gelir. Nisan sonundaki geç donlar çiçekleri vurabilir, ama elma kayısıya göre 2-3 hafta geç çiçek açtığı için çoğu yıl bu riski de sıyırır.
Toprak konusunda elmanın istediği, derin, süzek ve pH'ı 6-7 arasında topraktır. Ankara'nın killi ve kireçli toprağında dikim çukurunu geniş açıp torf ve harçlanmış bahçe toprağıyla zenginleştirmek, ağacın ilk 5 yılını belirler. Taban suyu yüksek çukur alanlardan kaçının; elma kökü boğulmayı hiç affetmez.
Ankara'ya Uygun Elma Çeşitleri
Yazlık çeşitlerden Vista Bella ve Summer Red temmuz sonu-ağustosta yenir ama asıl güç kışlık çeşitlerdedir. Starking Delicious ve Golden Delicious eylül sonu-ekimde hasat edilir, Ankara bahçelerinin klasikleridir. Amasya elması geç uyanışıyla don riskine karşı avantajlıdır; Granny Smith ise ekim sonunda toplanır ve mahzende nisana kadar dayanır.
Çeşit seçerken tozlanmayı unutmayın: elma çeşitlerinin çoğu kendine kısırdır, yani tek ağaç yeterli meyve tutmaz. Golden ile Starking birbirinin en iyi tozlayıcısıdır; bahçenize en az iki farklı, aynı dönemde çiçek açan çeşit dikin ve aralarını 10-15 metreyi geçirmeyin.
Küçük bahçe ve geniş saksı için bodur anaçlı (M9, MM106) fidanlar biçilmiş kaftandır. M9 anaçlı ağaç 2,5-3 metrede kalır, dikimden 2-3 yıl sonra meyve verir; yalnız kökü sığ olduğu için ömür boyu herek desteği ve düzenli sulama ister.
Sulama: Az ama Derin
Elmanın kritik su dönemleri haziran başındaki meyve tutumu ve temmuz-ağustostaki meyve irileşmesidir. Yerleşmiş bir ağaca mayıs ve eylülde 10-14 günde bir, temmuz-ağustos sıcağında ise 7-8 günde bir sulama uygulayın; her seferinde taç izdüşümüne 60-80 litre suyu yavaş yavaş verin. Sık ve az sulamak kökü yüzeye çağırır, seyrek ve derin sulamak ise kuraklığa dayanıklı bir kök sistemi kurar.
Su stresi belirtilerini erken yakalayın: öğlen saatlerinde toparlanmayan solgun yaprak, haziran dökümünün abartısı ve küçük kalan meyve su yetersizliğinin işaretidir. Öte yandan sararan yaprak ve çatlayan meyve fazla suya da işaret edebilir; parmağınızı toprağın 10-15 cm altına daldırıp kontrol etmek en şaşmaz ölçüdür.
Taç altına serilecek 6-8 cm'lik malç tabakası Ankara'nın kavurucu temmuzunda buharlaşmayı üçte bir azaltır. Beslenme tarafında ise ağır kimyasallara girmeden, sonbaharda taç altına karıştırılan yanmış hayvan gübresi çoğu ev bahçesi için yeterlidir; dozlar ve takvim için gübreleme yazımıza göz atın.
Meyve Seyreltme: Az Meyve, İri Meyve
Elma çoğu yıl taşıyabileceğinden fazla meyve tutar. Seyreltme yapılmazsa meyveler küçük ve tatsız kalır, dallar kırılır ve ağaç ertesi yıl dinlenmeye çekilir; buna periyodisite denir ve Amasya gibi çeşitlerde çok belirgindir. Haziran başında, meyveler fındık iriliğine (2-2,5 cm) geldiğinde seyreltmeye girin.
Kural basit: her meyve hüzmesinde en iri ve merkezdeki meyve kalsın, yanındakiler koparılsın; dal üzerinde iki meyve arasında 15-20 cm mesafe bırakın. Ortalama bir ağaçta tutmuş meyvenin yarısına yakınını almak gözünüzü korkutmasın, kalan meyveler hem irileşir hem renklenir.
Seyreltmeyle birlikte dal desteğini de planlayın: ağustosta yüklü dalların altına çatal herek koymak, yıllarca emek verdiğiniz ana dalın bir gecede yarılmasını önler.
Karaleke ile Mücadele
Karaleke (Venturia inaequalis), elmanın bir numaralı hastalığıdır: yapraklarda zeytin yeşili-siyah lekeler, meyvede mantarlaşmış çatlak kabuklar yapar. Mantar, kışı yere dökülen hastalıklı yapraklarda geçirir ve ilkbaharda 10 derece üzeri sıcaklıkla birlikte yağışlı günlerde spor saçar. Ankara'da en riskli dönem nisan-mayıs yağmurlarıdır.
Kültürel önlem ilaçtan önce gelir: sonbaharda dökülen yaprakları tırmıkla toplayıp bahçeden uzaklaştırın, budamayla tacı havadar tutun ve sulamayı yaprakları ıslatmadan kök bölgesine yapın. Golden gibi hassas çeşitlerde ilkbaharda pembe tomurcuk döneminden itibaren koruyucu bakırlı veya kükürtlü uygulamalar gerekebilir; etiket dozunun dışına asla çıkmayın.
Sağlam toprak, sağlam ağaç demektir; iyi beslenen ve dengeli sulanan elma karalekeye de daha az yakalanır. Bahçenizi güçlendirecek bitki toprağı, torf ve organik gübre siparişleriniz için 0532 327 44 42 numaralı hattımız açık; Ankara'nın dört bir yanına kendi aracımızla teslim ediyoruz.