Salon Bitkileri Bakım Rehberi: Işık, Sulama ve Saksı
Işık Konumlandırma: Her Bitkinin Yeri Ayrı
Salon bitkilerinde başarının yarısı doğru pencere seçimidir. Güney cepheli bir pencerenin hemen önü yazın 40.000 lüks üzerine çıkar ki bu, çoğu tropik yapraklı bitki için fazladır; camdan 1-1,5 metre içeri çekmek yaprak yanığını önler. Kuzey cephe ise 500-1.000 lüks civarında kalır ve orada ancak barış çiçeği, zamia veya aspidistra gibi gölgeye dayanıklı türler mutlu olur.
Benjamin, kauçuk ve monstera gibi popüler türler doğu penceresinde, yani sabah güneşi alıp öğlen gölgede kalan konumda en iyi sonucu verir. Bitkiyi yerleştirdikten sonra 3-4 haftada bir saksıyı çeyrek tur döndürün; yoksa gövde ışığa doğru eğilir ve tek taraflı seyrek bir görüntü oluşur.
Kışın Ankara'da gün ışığı hem kısalır hem zayıflar; kasım-şubat arasında bitkileri pencereye 30-50 cm daha yaklaştırmak çoğu zaman yeterlidir. Yaprakların küçülmesi ve boğum aralarının uzaması ışık yetersizliğinin ilk işaretidir, sararmadan önce buna bakın.
Sulama Sıklığı: Takvimle Değil Parmakla
Salon bitkilerinin bir numaralı ölüm sebebi susuzluk değil, aşırı sulamadır. En güvenilir yöntem parmak testidir: işaret parmağınızı toprağa 3-4 cm batırın, kuru geliyorsa sulayın, nemliyse 2-3 gün daha bekleyin. 20 cm'lik bir saksıda bu genelde yazın haftada bir, kışın 10-14 günde bir sulamaya denk gelir ama takvimi değil toprağı esas alın.
Sularken azar azar değil, doyurarak verin: saksı hacminin dörtte biri kadar su, yani 5 litrelik saksıya yaklaşık 1-1,25 litre, alttaki delikten süzülene kadar. Tabakta biriken suyu 20-30 dakika içinde mutlaka dökün; sürekli suda oturan kökler oksijensiz kalıp çürür.
Ankara'nın şebeke suyu serttir ve kireç oranı yüksektir; suyu bir gece dinlendirmek klor için işe yarar ama kireci çözmez. Kalatya, orkide ve azalya gibi hassas türlerde ayda bir kez arıtılmış veya yağmur suyuyla sulayıp saksıyı iyice süzdürmek, toprakta biriken tuzu yıkar. Yaprak uçlarındaki kahverengi kuru kenarlar çoğu zaman bu tuz birikiminin işaretidir.
Kalorifer Kuruluğu ile Mücadele
Ankara'da kaloriferler açıldığında ev içi nem %20-25'e kadar düşer; oysa çoğu salon bitkisi %40-60 nem ister. Petek üstüne veya hemen yanına konan bitkide yaprak kenarları 1-2 hafta içinde kahverengileşmeye başlar. İlk kural basit: bitki ile petek arasında en az 1 metre mesafe bırakın.
Nemi artırmanın en etkili ev yöntemi çakıl tepsisidir: geniş bir tepsiye 2-3 cm çakıl serin, çakılın yarısına kadar su doldurun ve saksıyı üzerine oturtun. Saksı dibi suya değmeden buharlaşma bitkinin çevresinde küçük bir nem adası oluşturur. Bitkileri 3-5'li gruplar halinde bir araya toplamak da ortak nem sayesinde tek tek durmalarından belirgin biçimde iyidir.
Yaprak spreyleme kısa süreli rahatlatır ama tüylü yapraklı türlerde (menekşe, begonya) leke ve mantar yapar; onun yerine ayda bir yaprakları nemli bezle silmek hem tozu alır hem gözenekleri açar. Kışın 18-22 °C sabit sıcaklık idealdir; kapı ve pencere önündeki soğuk hava akımı da kuru hava kadar zararlıdır.
Saksı Değişimi: Zamanı ve Tekniği
Kökler drenaj deliğinden çıkmaya başladıysa, su verildiğinde toprak emmeden direkt akıp gidiyorsa veya bitki iki yıldır aynı saksıdaysa değişim vakti gelmiş demektir. En doğru dönem mart-nisan, yani büyüme sezonunun hemen başıdır; kış ortasında yapılan değişim bitkiyi gereksiz strese sokar.
Yeni saksı, eskisinden çapça sadece 2-4 cm büyük olmalı; 15 cm'lik saksıdan 30 cm'liğe atlamak toprağın kökten uzak bölümlerinin sürekli yaş kalmasına ve çürümeye yol açar. Dibe 2-3 cm ponza veya çakıl serin, bitkinin kök boğazını eski seviyesinde tutarak yerleştirin ve kenarları taze harçla doldurup hafifçe bastırın.
Harç olarak 2 ölçü torf, 1 ölçü perlit ve 1 ölçü elenmiş bitki toprağı karışımı çoğu salon bitkisi için dengeli bir başlangıçtır. Değişimden sonra bir kez bol su verin, iki hafta gübre vermeyin; kökler önce yeni ortamına alışsın.
Beslenme ve Mevsimlik Ritim
Salon bitkileri mart-eylül arasında aktif büyür; bu dönemde ayda bir kez solucan gübresi çayı veya sulandırılmış organik sıvı gübre yeterlidir. Katı solucan gübresini saksı yüzeyine 1-2 cm serip hafifçe toprağa karıştırmak da 6-8 hafta boyunca yavaş salınımlı besleme sağlar. Ekim'den şubata kadar gübreyi tamamen kesin; kış uykusundaki bitkiyi beslemek kök yakar.
Sararan alt yapraklar her zaman hastalık değildir; bitki yaşlı yapraklarını doğal olarak döker. Ama yeni yapraklar da soluk ve küçükse azot eksikliği, damar araları sararıyorsa demir eksikliği akla gelmelidir ki Ankara'nın kireçli suyu demir alımını zorlaştırır.
Baharda bitkilerinizi tazelemek için kaliteli torf ve hazır saksı harcı bulundurmak işi çok kolaylaştırır. Torf, bitki toprağı, beşli karışım ve organik gübre siparişlerinizi Ankara'nın her semtine kapınıza kadar getiriyoruz; 0532 327 44 42 numarasından arayın, bahçe sezonuna birlikte hazırlanalım.